DİCLE-FIRAT
Lokman Polat
Tarihsel Kürt basını bir, bir gün yüzüne çıkıyor. 1962‘de yayınlanan DİCLE-FIRAT gazetesinin tüm sayılarını yeniden basımı yapılarak yayınlandı. Gazetenin yeni basımı Stockholm‘de Apec matbaası tarafindan yayınlandı. DİCLE-FIRAT gazetesi 1962‘den 1963‘e kadar 8 sayı yayınlanmış. Gazete Edip KARAHAN tarafindan yayınlanmış.
Ben Edip KARAHAN ile 1975‘te Diyarbekir‘de, Mehdi Zana‘nın dükanında tanışmıştım. Devrimci, yurtsever bir insandı. Mütevaziydi. Onunla sohbetimiz de olmuştu. Ben o dönem 19 yasında genç, çok ateşli romantik bir devrimciydim, o ise güngörmüş, tecrübe ve deney sahibi olgun bir insandı. Onunla sohbetimizde, mücadeleyle ilgili bazı şeyler ögrenmiştim. Onun devrimci ulusal mücadeleye olan inancını, kararlılıgını taktir etmiştim.
DİCLE-FIRAT gazetesinde yazı yazanlar, Kürt ulusal demokratik hareketinin gelişimine ivme kazandıran önemli şahsiyetlerdirler. Örnegin: Dr. Sait Kırmızıtoprak, Sait Elçi, Edip Karahan, Musa Anter, Sevket Özdemir (Dilbirin), Halit Nazmi Balkaç, Hüseyin Sağnıç vd. Dicle-Firat gazatesinde yazılar yazmışlardır.
Dicle-Fırat gazetesinde birçok kürtçe yazı yayınlanmış. Kürtçe konuşma ve yazmanın önemi üzerinde durulmuş. Kürt ulusal davası o dönemdeki siyasal bilinç ve ogünkü koşullara göre dile getirilmiş. Gazete çikiş nedenini 1. sayida "Niçin çıkıyoruz" başlıklı yazıda dile getirmiştir. Gazete kendi döneminde Kürt folkloronun derlenmesi, Kürtçe ile yazılması ve Kürt tarihinin bilinmesi için üzerine düşen yurtseverlik vazifesini yerine getirmiştir. Dicle-Fırat‘ın 1. sayısında asimilasyona karşı cephe alınmış, Kürtlerin menşei-kökeni- üzerine yazi yayınlanılmıstır. Kürt dili ve edebiyatı üzerine de aydınlatıcı yazılar yayınlanmış, Kürt edebiyat ustası Ehmedê Xani, Melayê Ciziri, Heci Kadirê Koyi, Ali Heriri, Feqiyê Teyran, Melayê Batê tanıtılmis, portleleri okuyucuya sunulmuştur. Kürt tarihinden kesitler verilmiştir.
Gazete sayfalarında, o dönemde Kürt halkı üzerindeki komando ve Jandarma baskisı dile getirilmiş, halkın demokratik talepleri dile getirilmiştir. Dicle-Fırat gazetesi o dönemde gerçekleri dile getirdiği için gazete devlet güçleri tarafindan toplatılmış.
Dicle-Fırat gibi diğer tüm Kürt basını (1900 - 1970 arası dönemde yayınlanan Kürt basını) gün yüzüne çıkartılmalı, tıpkı basımları yapılmalıdır. Bu yayınların Kürt basın tarihinde, Kürt ulusal mücadelesinde önemli yerleri vardır. Kürt halkının uyanişında, Kürt ulusal davasının gelişip güçlenmesinde bu yayınların önemli bir rolü var.
O dönemde -1960‘li, 70‘li yıllarda- Abdullah Öcalan Necip Fazıl‘ ın arkasında namaz kılarken, Edip Karahan ve onun gibi yüzlerce Kürt aydını devrimcilik, yurtseverlik, Kürtçülük yapıyorlardı. Fakat bu durum yeni nesil Kürt gençleri tarafindan bilinmiyor. Bunun bilince çıkartılması için o dönemde yayınlanan Kürt basın, yayın organlarının tekrar basımı yapılıp, yayınlanmalıdır. Örneğin 1949‘larda yayınlanan "Dicle Kaynağı" adlı gazete, yine 1978‘de yayınlanan ve Kürt basını içerisinde en büyük yankıyı uyandıran "Roja Welat" gazetesinin tıpkı basımları yapılmalıdır. Bu yeni tıpkı basımlar sadece Stockholm‘de değil, İstanbulda da basılıp yayınlanmalıdır.
